Trang chủ   Giới thiệu   Tin tức   Sản phẩm   Tư vấn   Liên hệ  
 
 
  Bonsai
  Hoa Lộc vừng
  Hoa Sala (Tha la)
  Mai - Phong lan
  Các loại hoa đẹp
  Cây lạ mắt
     Chi tiết

Hoa Hồng leo

Nếu vườn nhà bạn nhỏ hẹp không còn đủ chỗ trống, trồng những bụi hồng thấp nữa, bạn hãy ngẩng lên những cây cao lớn trên đầu bạn hay những tường nhà, phên dậu cao. Đó là những nơi mà ai tha thiết với vương hậu loài hoa, lựa chọn trồng các hồng leo – rose climbers. Ngay cả những cây hồng bé nhỏ, hồng tiểu muội, đôi khi cũng còn choán khá nhiều chỗ. Trái lại, hồng leo thường rất ít choán chỗ để mọc tươi tốt.

Các nhà vườn nay cũng nhận thấy là hồng leo chính thị mọc mạnh mẽ, không cần nhiều săn sóc, theo như lời Tom Carruth, nhà lai giống tuyển chọn hoa hồng nổi tiếng hiện tại ở thành phốUpland, Nam Cali. Điều đáng nói là hồng leo không dính vào tường như cây thưởng xuân – ivy dùng làm vòng treo mùa lễ lạt, Tết nhất Âu Mỹ. Chúng cũng không xoắn tít vào nhau như bìm bìm hoa tím – morning glories. Chúng nhởn nhơ đâm thân dài, dựa nhau mọc lên cao. Đôi khi cần nọc trụ chống đỡ. Chúng thỉnh thoảng sinh gai nhọn ma quái, cong xuống như lưỡi câu để chụp giựt, làm mắc vướng nhiều cành không ngờ hay cánh tay bạn vào không được bao che.

Hồng leo thường mọc ngay trở lại, lỡ khi bị sâu bọ ăn bệnh làm chết tận gốc thân. Chẳng hạn giống hồng leo, hoa nhiều màu “ áo ông Joseph Coat”, không bị sâu, không bị bệnh ở khí hậu Nam Cali. Như thể rầy mềm – aphids sợ gai hồng này vậy đó. Hoa lại nở liên tu bất tận ba màu đỏ, cam, vàng. Như chúng ta đã biết, cây hoa hồng phân ra làm 3 loại:

            - Hồng hoang dã, chia ra hai nhóm, nhóm leo bò lan – Rambler Climber và nhóm cây bụi – Shrub .

            - Hồng vườn cựu, cổ xưa. Cũng chia ra hai nhóm, leo và không leo.

            - Hồng vườn cận đại, chia ra nhóm bụi rậm – Bush gồm các giống “ Hoa chùm nhỏ - Polyantha, nhóm hồng leo, nhóm hồng tiểu muội và nhóm hồng phủ đất – ground cover. Nhóm hồng hoa lớn – Grandiflora phân loại ở Mỹ, không được Âu Châu chấp thuận là nhóm riêng biệt giữa Hồng Trà Lài và Hồng “ Muôn Hoa “.

Hồng hoang dã còn được gọi là hồng loài – species roses. Đặc điểm của các hồng hoang dã là hoa thường chỉ có 5 cánh, trong khi các hồng cận đại có đến 50 cánh. Hoa loải Rosa sericea chỉ có 4 cánh mà thôi. Hoa hồng loài còn thơm ngào ngạt vào tiết xuân. Trên cây vài hồng loải, tỉ như Rosa rugosa và Rosea bracteata, vừa có hoa, vừa có trái – hip. Các giống hồng loài thường chịu đựng nắng hạn, ít bệnh hơn là các hồng cận đại.

Các hồng hoang dã ngày nay rất khó kiếm.

 

Các giống hồng hoang dã leo có thể kể ra là:

            * Giống leo bò lan Rosa banksiae banksiae, hoa màu trắng mọc thành chùm 3-7 hoa, hoa thơm, nhưng ít khi thấy trái.

            * Giống leo bò lan Rosa banksiae lutea, nguồn gốc miền Trung và miền Tây Trung Quốc. Hoa màu vàng, mỗi chùm hai hoa thơm dịu dàng. Trái nhỏ màu đỏ buồn. Cây mọc cao đến 10m.

            * Giống leo Rosea bracteata cũng nguồn gốc Trung Quốc. Đặc biệt là tiểu diệp tròn hay tà thay vì nhọn. Gai ở mỗi đốt thân lại chĩa hai. Hoa trắng, nhụy vàng cam lộ liễu. Mỗi chùm 3 hay 7 hoa, đôi khi chỉ một hoa duy nhất. Trái gần tròn, màu cam. Cây mọc cao 6m và ưa thích khí hậu nóng.

            * Giống leo khổng lồ Rosea gigantea. Cây mọc cao đến 15m. Gai nhọn và cubg4 chĩa hai. Hoa rất lớn màu vàng , tuy rằng nụ màu mơ lại dài mảnh khảnh. Hoa thơm, thường dùng ướp trà xanh ở Trung Quốc.

            * Giống leo Rosa laevigata nguồn gốc Miền Nam Trung Quốc. Cây mọc rất mạnh, cao đến 6m. Gai cũng chĩa hai. Hoa rất to, nở liên tiếp trong nhiều tháng. Hoa mọc đơn chiếc, màu trắng, nhụy vàng kim. Chỉ thoang thoảng thơm.

            * Giống leo Rosa setigera, mọc cao 4 – 5m hay bò lan như cây bụi, Hay đâm cây con nên bụi có thể rất rộng xa. Hoa rất thơm, mọc thành chùm, màu đỏ thắm, tâm trắng lợt. Trái nhỏ màu đỏ. Ở khí hậu Nam Cali, hoa vẫn còn nở trong khi các cây khác đã tàn mùa hoa.

            * Giống leo bò lan Rosa Wichuraiana, mọc bò thấp, dài 3m. Hoa mọc thành chùm từ 3 đến 15 hoa. Hoa trắng 5 cánh, nhụy hoa vàng kim hoa mọc từng đợt. Trái nhỏ, đỏ cam.Đây là giống hay được sử dụng, để tạo ra các hồng leo, hồng bò lan cận đại.

 Hồng vườn cựu còn có tên là hồng di sản – Heritage roses hay hồng lịch sử - historic roses. Trồng đã được mấy trăm năm ở các vườn Âu Châu hay Á Châu. Phần lớn tuyển chọn từ 120 giống hồng hoang dã hay hơn nữa, phát xuất theo tuyến trào, đã mấy triệu năm nay tại các vùng lạnh Bắc Bán Cầu.

Ở Âu Châu và Tây Á, gồm nhóm hồng “ Pháp” chính Gallica, nhóm hồng Damasks ( Damascus là thủ đô xứ Xiri), hồng trắng Alba, hồng trăm cánh Centifolia.

Trong khi đó, ở Trung Quốc và Đông Á là hồng Trung Hoa China, những giống hồng mảnh khảnh, hoa tế nhị và vào mùa hoa, hoa nở liên tục. Vào đầu thế kỷ thứ 19, lai hai nhóm china và Gallica đã tạo ra nhiều giống mới khởi đầu một trào” Cách mạng” với hàng vạn giống mới, dạng mới.

Nhưng cách mạng hồng cựu chấm dứt, khi các giống hồng Trà Lai – Hybrid Teas xuất hiện cuối thế kỷ 19. Đa số các hồng cựu leo bò lan là do lai tạo giữa hai giống hoang dã Rosa Multifolia và Rosa Wichuraiana với các giống hồng vườn vào đầu thế kỷ thứ 20.

Giống Alberic Barbier, phủ đất rất dày và dài đến 7m. Hoa thơm màu vàng kem, trồng ở các mộ chí, nên còn có tên là Hồng Nghĩa Trang. Giống Albertine là giống bò dài hoa màu hồng cá hồi khá to, đếm được 25 cánh mỗi hoa.

Giống Bush Rambler là giống du nhập từ Nhật Bổn, thân nhánh đặc biệt gần như không gai, mọc cao hay dài 5m, hoa thơm, nhỏ, màu hồng lợt.

Hồng Chevy Chase hoa đỏ thắm nhỏ nhưng có 65 cánh, mọc thành chùm ngoạn mục. Thân rất to, cao 4,5m một mùa. Cần xén cành thì dáng mới đẹp. Cây lại hay bị bệnh rỉ.

Giống Kathleen Harrop là giống hồng leo Bourbon. Hoa màu hồng nhẹ, phần dưới đậm hơn. Rất thơm và cây lại không gai. Nhưng hay bị bệnh sương mai – mildew.

Lamarque là một giống hồng trà – Tea, gọi theo danh tánh một thượng tướng của Napoleon. Cây leo thân mạnh mẽ, chồi hay rũ cong xuống. Mọc tốt ở khí hậu nóng và dễ leo trên thân cây cổ thụ. Hoa màu trắng, tâm vàng , to lớn.

Chúng tôi kể ra vài giống hồng leo vườn cựu vì rất có thể một vài giống này hay nguồn gốc tương tự, được Pháp đưa vào trồng ở nước ta trước đây, còn sót lại ở nơi nào chăng? Các giống hồng không gai cũng có thể là tổ tiên các giống hoa hồng không gai nổi tiếng ở thành phố Assisi, nước Ý, nơi có nhà thờ Cơ Đốc Giáo Thánh Francois d’ Assise ( Francisci di Assisi).

Sở dỉ các giống hồng cận đại, leo hay leo bò lan còn được lai tuyển chọn ở Mỹ vì không có nhóm hồng nào lại sản xuất nhiều hoa như vậy cho mỗi mét vuông. Đáng tiếc là nguồn di sản gen thiên nhiên các giống hồng leo ít khi được các nhà lai tuyển chọn đặc biệt lưu tâm. Hàng trăm hoa hồng trà lai tuyển chọn mỗi năm hiện nay. Chỉ có vài cây hồng leo tân tạo, đếm chưa đầy các ngón tay, nếu bạn không sá gì đến các giống leo đột biến – Climber Sports.  Các giống lai đột biến này, tỉ như Peace leo, Queen Elisabeth leo. Là những đột biến các giống hồng rất phổ thông, có khuynh hướng leo. Tiếc thay, nhiều giống leo đột biến lại ít khi nở hoa, ở khí hậu Cali.

Giống hồng bụi Queen Elisabeth nở hoa khá nhiều, trong khi giống Qeen Elisabeth leo lai rất ít khi nở hoa. Ngoại trừ giống leo đột biến nổi tiếng Iceberg – Băng tuyết ngầm, mọi nhà trang trí công viên, vườn tược ở đây đều thích thú.

Một vườn hoa hồng ở đồi núi chập chùng – Rolling Hills, rộng thêm một mẫu tây ở gần Los Angeles, đã xem Iceberg leo là một bụi hồng yêu dấu, như là giống hồng leo cựu “ Mme Alfred Carrière” , leo trên các gốc cổ thụ chết.

Cũng như giống hoa đơn chiếc “ Sally Holmes”, leo trên cây mơ, hay các giống tân, cựu leo trên cây ô liu hay cây họ dừa. Như giống “ Belle Portugaise – Người đẹp Bồ Đào Nha” leo trước cổng vườn.

Như giống “ Hoàng Hôn – Crepuscule”  hoa màu đào tơ mỹ miều, nhảy múa trên cây bạch đàn, rụng vạn cánh hoa trên các liếp rau cải dưới cây.

Những cây hồng leo mọc đã lâu, thân lớn to, lan rộng, sẽ khó xén tỉa cành. Phải dùng cưa. Vài giống leo, chỉ cần cắt xén bớt vài thân. Thực sự, xén tỉa hồng leo là một nghệ thuật làm hình dáng cây trang trí vườn, tường, dậu cho đẹp. Nên khuyến khích hồng mọc ngang, càng nhiều càng tốt. Đây là một lý do hồng leo nở đầy hoa. Các cành, nhánh ngang cho nhiều hoa hơn. Cây sẽ ít tính trội chóp – apical dominance, có nghĩa là không còn cố tâm mọc cao lên. Như vây sẽ đâm ra nhiều cành ngang đầy hoa. Trồng hồng leo tốt đẹp nhất là bắt buộc cây mọc thành hình quạt trên tường, trên phên dậu, để cây cho nhiều hoa hơn.

Giống Sally Holmes chẳng hạn, có thể mọc ngang đến 12 – 13m.Các giống hồng leo mới, như All Ablaze –

Lửa rực tràn lan hay Quốc Khánh Hoa Kỳ - Four of July sẽ mọc ngang xa ra đến 4 – 5m. Hoa có thể nở khắp cây. Những giống hồng leo,

Carruth tuyển chọn 2 năm gần đây là 2 giống hoa sọc sặc sỡ Bearils – n – Cream và Four of July.

Năm nay là giống Spice no nice, hoa màu hồng đào thơm hương tùng bách.

Các giống cận đại được ưa thích là: giống Min – Dynamite, một trà lai, hoa to, đỏ chói, nở suốt từ trên xuống dưới cây, giống Don juan – Sở khanh, hoa màu nhung, rất thơm, giống joseph’s Coat, hoa ba màu sặc sỡ

                                               

                                                                     Bài: GS. Tôn Thất Trình

  

Các tin cùng chủ đề

Những loài hoa, cây cảnh đẹp nhưng rất độc

Hoa móng rồng

Bèo tây

Hoa vua - Rafflesia arnoldii





 

Đọc tiếp...




 

Đọc tiếp...




 

Đọc tiếp...
Kinh nghiệm trồng lại quất cảnh sau Tết
Cây sài đất chữa sốt xuất huyết
Dưa hấu không hạt bằng quả táo
Độc đáo: Dứa có vị dừa